jaime cabeza pereiro: UNIVERSITY OF VIGO IS DIFFERENT!

Un ten que citar as súas fontes: link de Sergio Pajares ao diario o Xornal do 27 novembro: “a concesión do Premio Otero Pedrayo a Fraga non foi unánime”. “Pola súa longa traxectoria de traballo en pro de Galicia e da cultura galega…” concedéuselle o premio apenas por maioría. Que inxustiza! Por motivos escuros, o representante da Univesidade da Coruña ausentouse, tamén o da de Santiago. O representante da Deputación de Lugo abstívose. Pero a persoa que representaba á Universidade de Vigo conformou esa maioría natural tan do gosto dos sucesivos gobernos do León de Vilalba.

O de “longa traxectoria” ten especial interese, porque o beneficiario do premio –a 30050’61 euros ascende a súa contía, da que a persoa que representou a Universidade de Vigo considera que o senador é merecente- vai cumplir 88 anos. Por certo, os mesmos que viviu o patriarca Otero Pedrayo. Polo tanto, da vizosa vida pública do celebérrimo premiado cómpre concluír que unha boa parte a empregou en pro da defensa de Galiza. As comparacións son odiosas, pero a traxectoria de Don Ramón en defensa da nosa cultura comeza, desde logo, a comezos do século XX e non remata ata a súa morte.  A mesma longa traxectoria cabe atribuírlle, polo tanto, ao titán das oposición. Ninguén dubida da súa habelencia nos xogos tradicionais galegos, nos caldos da nosa terra e na arte cinexética, con especial inclinación ás especies protexidas.

Pero, dándolle moitas voltas aos miolos, cheguei á conclusión de que o seu grande merecemento que tanto lle recoñece a representación institucional da Universidade de Vigo foi o seu traballo ministerial da década dos anos sesenta á fronte da carteira de Información e Turismo. Eis a inspiración que os nosos rexedores da Universidade asumiron como a súa pedra filosofal! A defensa de Galiza que fixo Fraga –e que ninguén lle entendeou xamáis- foi o respeto aos feitos diferenciáis. Daquela os españois, pero, por extensión, claro, os do eido que España ten ao Noroeste. Spain is different! clamou o ministro na década prodixiosa.

E hoxe os seus epígonos claman: University of Vigo is different! Diferente ás da Coruña e de Santiago, fuxidías no recoñecemento dos feitos diferenciais que tan ben representa Don Manuel. As outras Universidades galegas non entenden a ledicia que sinte hoxe desde o alén o sabio de Trasalba.

Outro exemplo marabilloso do bo facer do noso equipo de Goberno. Desde a miña modestia e o meu descoñecemento quero propor para o ano que ven a candidatura de Fidel Castro, irmán no universal de Don Manuel.

Recollemos as felicitacións dende o blog de Jaime Cabeza polo éxito da UVigo no proxecto Campus do Mar

"Hai días nos que os silencios poden ser malinterpretados. Non teño máis que engadir ao éxito da Universidade de Vigo no Campus do Mar do que xa se ten dito, por activa e por pasiva, noutros ámbitos e por outras persoas e institucións. Pero sinto a obriga de reiteralo. A Universidade de Vigo deu hoxe un banzo decisivo. Desde logo importaba moito o éxito na convocatoria, por máis que, prudentemente, se nos situara no escenario de non recibir achegas derivadas de seleccionarmos como Campus de Excelencia Internacional de ámbito rexional, CEIR.
Xa está e hoxe é día de felicitacións a toda a comunidade universitaria e a todas as institucións e persoas que participan no proxecto. A selección é ademáis un motivo de responsabilidade colectiva, para que a Universidade de Vigo poida e saiba estar á altura das circunstancias. Ningún proxecto levantou nos últimos anos en Vigo e na contorna un nivel semellante de apoio cidadán e institucional e toca non defraudar. Ten que valer, desde logo, para a nosa proxección externa, pero máis para a nosa consolidación e para o noso crecemento interno. Para que se desenvolva desde a Universidade un labor docente e investigador de primeira liña, no que os nosos grupos de investigación, grandes e pequenos se consoliden e poidan progresar armónicamente.
É marabilloso o resultado logo dun esforzo colectivo. Pero que se me permita hoxe personalizar os meus parabéns e a miña gratitude en Emilio Fernández. Discretamente foi tecendo un proxecto ambicioso no que aportou moito traballo, moita habilidade nas relacións personais e institucionais e moito rigor. Todo ao servizo dun fin que hoxe xa se vai materizalizando. En fin, expreso con gusto tamén meu aplauso a Alberto Gago e a Salustiano Mato, como líderes da nosa entidade e cabezas visíbeis de Campus do Mar".

Universidade sen política

ALUMNADO E PARTICIPACIÓN

As cifras de participación electoral do sector do alumnado teñen sido sempre moi baixas. As causas deste fenómeno case sempre se queren explicar en termos xeracionais ou mesmo de alleamento colectivo do compromiso coa participación política. Eu non desboto estas explicacións, pero penso que hai outras máis inmediatas que, se ben non son causa eficiente, si son concausas desta situación. Eu diría que o alumnado non participa porque hai un interese implícito por que non participe.

Levo alimentando esta sospeita hai meses. E cada vez vai collendo máis forma. Primeiro foi a pouca dispoñibilidade do goberno por fixar os fitos electorais en datas menos comprometidas pola inminencia dos exames de maio-xuño. Segundo, o meco co que se ven cultivando a papoula do esquecemento do dereito de voto deste sector “Que se esquezan –ou mellor, que non saiban que poden votar!”, como consigna. E o terceiro, o baldeiro infindo de políticas institucionais que inviten á participación de alumnas e alumnos nestas ou naqueloutras votacións.

A democracia na Universidade queda gravemente comprometida por estas prácticas de “activismo omisivo”. “Que voten poucos e os nosos de ser posible!”, como consigna de partida. Quixera ver o día 20 longas ringleiras de persoas exercendo os seus dereitos democráticos de participación, na busca dunhas institucións máis representativas. E quixera unha implicación activa deste sector no goberno cotián da nosa institución. É por iso que a nosa vicerreitoría , é, ademáis de estudantes, de participación. De participación democrática e reivindicativa.

PERSOAS CON DISCAPACIDADE

Hoxe recibín a visita de dúas personas da Confederación Galega de Persoas con Discapacidade, Ignacio e Paulo. Por pouco máis dunha hora, eles dous, Carme Verde e eu mesmo debatemos das situación e das perspectivas na Universidade de Vigo da atención á diversidade.
Coido que a conversa foi vizosa e, desde logo, Carme e eu collimos moitas notas programáticas. Hai catro grandes eixos nos que a nosa institución ten que centrar a súa praxe política: o primeiro deles, a adaptación dos espazos e a supresión das barreiras arquitectónicas. O segundo, a acollida e atención das necesidades cotiás das persoas con discapacidades. O terceiro, as adaptacións curriculares dos estudos que se impartan para afortalar e difundir o coñecemento dos colectivos con circunstancias diversas, e asemade a posta en marcha de estudos de posgrao nesta materia. O cuarto, a loita contra os estereotipos sociais que unicamente expresan sentimentos de piedade para eles, mediante divulgación e participación.
O noso proxecto vai ser socialmente responsable ao respecto. Vai enxergar con ollada crítica o cumprimento dos estándares legais e a introducción de boas prácticas. Vai esixirlle ás entidades contratantes coa Universidade o axuste ás súas obrigas legais. E vai por en marcha medidas de acción positiva para integrar social, académica e profesionalmente ás persoas discapacitadas. Elas son, tamén, cidadáns e cidadás con dereitos cheos de realización persoal.
Como medida estrutural, na Vicerreitoría de Benestar, Calidade e Igualdade vai existir unha Oficina de Atención á Diversidade. Na mesma, as entidades de defensa dos dereitos destes colectivos van ter un papel consultivo e van ser interlocutores necesarios do noso goberno.
Paseniñamente, pero con decisión, hai que ir construíndo unha Universidade máis integradora.

O Campus do Medio Ambiente para Ourense

Nova Universidade apoiou, dende o seu xérmolo, o proxecto de Cidade do Mar para Vigo, unha captación de sinerxias fundamentais para o futuro do campus olívico. Mais tamén queremos propor a procura da Excelencia para o campus de Ourense coa proposta que, sen dúbida, levaremos no noso programa eleitoral e que, dende hoxe mesmo, queremos facer pública: o campus do Medio Ambiente e a Cidade da Natureza para Ourense. Estamos ante unha aposta polo Medio Ambiente da cidade das Burgas, (Centro de Interpretación Ambiental, Xardín Botánico de Montealegre, termalismo...) e a súa provincia, onde se concentran o maior número de parques e espazos naturais de Galicia, pero tamén ante unha aposta que pode e debe trascender as nosas fronteiras, contando para iso coa colaboración, tanto da Xunta de Galicia, coma do Goberno central, que por suposto que loitaremos por conquerir. Asemade, pode e debe ser un proxecto fornecido alén das nosas fronteiras, tendo en conta a proximidade do norte de Portugal, na fronteira natural do parque Geres-Xures, coa posibilidade de acadar apoios en varias das institucións e universidades do país veciño, ou mesmo coas universidades de León e Oviedo, conformando, entre todos, un eixo estratéxico fundamental para o futuro do campus de Ourense, da nosa Universidade e de toda Galicia. Polo de hoxe, o que podo dicir e que o Medio Ambiente acadará o rango de Vicerreitoría no equipo de Goberno que presentarei o vindeiro martes en Ourense e, a partires de entón, os noso compromiso con este proxecto chegará ata onde queira a comunidade universitaria e a sociedade ourensá.

enlace o artigo do Faro de Vigo de hoxe

Máis concialición, pero máis responsabilidade tamén

PROMOCIÓN DA UNIVERSIDADE DE VIGO. ABSOLUTAMENTE TODO POR FACER

Nos diarios de maior tirada estatal se difundiu esta semana a 4ª feira de universidades unitour, unha especie de mostra na que as Universidades teóricamente máis competitivas do Reino de España amosan os seus proxectos, os seus plans de estudos e a súa identidade corporativa ao obxecto -entre outros- da captación de alumnado. Están na feira perto de setenta institucións públicas e privadas, entre elas, desde logo, gran parte das Universidades públicas.

A Universidade de Vigo non está, mais que no mes de decembro se celebrou unha sesión da Feira no pazo dos Escudos de Vigo. Ao mellor é porque a nosa institución, dabondo coñecida, non precisa de espazos de divulgación. No caso galego si está, no canto a Universidade da Coruña e, curiosamente, a Escola de Negocios Caixanova. Ao ver a presenza desta Escola, xa me tranquilicei, porque cando menos teño a seguridade de que os títulos de ADE da Universidade de Vigo van ser publicitados pola Escola de Negocios ao mesmo nivel que o título adscrito á Universidade da propia Escola de Negocios. Estou certo de que dita publicidade está na parte oculta do pacto entre o reitor saínte e Caixanova!

Sen ironías, pero con moita mágoa, enxergamos unha vez máis a inoperatividade do grupo de goberno. A nosa política de captación de alumnado debería ser, nos tempos que corren, eixo prioritario das relación institucionais. A UVigo non pode estar fora destes eventos de difusión nen un minuto máis. É unha mostra máis do que foi a súa pegada social nestes anos: inexistente. Aínda que lle quedan moi poucos meses, hai que pedirle ao equipo que remata o seu mandado algo de operatividade. Que non sintamos esa soidade propia da falla de liderado e de dirección política. Merecemos algo mellor que esta incompetencia cósmica no eido institucional.

Os tempos son chegados dunha viraxe total. As direccións dos centros reflicten unha perplexidade case unánime diante desta atonía. É máis, mesmo refiren que, na realidade, as vicerreitorías competentes se comportan como un lastre para unhas actuacións de difusión minimamente operativas. Entrementres, algúns latrican paroladas insubstanciais.

Particípovos do artigo que publiquei hoxe na prensa

Práceme que haxa certos temas de interese xeral nos que o consenso amosa que somos, por riba doutras cousas, unha comunidade. Nalgúns proxectos comúns ilusionantes a implicación unánime do colectivo da Universidade de Vigo, ademáis afortalado por outras institucións da nosa contorna e pola sociedade civil, é sinal de esperanza. O Campus do Mar entendeuse desde o Claustro Universitario, co gallo do informe anual que presentou no pasado decembro o reitor saínte, como un reto ao que debíamos encamiñar os nosos esforzos. Así o fixemos, e asumimos o compromiso de afastalo da contenda eleitoral e das liñas programáticas duns e doutros.


Desde a perspectiva de Nova Universidade, Campus do Mar constitúe o obxectivo estratéxico no eido da investigación máis importante que a nosa institución ten diante no curto e medio prazo. Nós sumámonos ao consenso coa arela de que sexamos líderes dunha estrutura investigadora que constitúa sinal de identidade e testemuño de capacidade investigadora e integradora. Que ademáis o campus adquira unha condición transfronteirizca coa implicación doutras entidades do Espazo Europeo de Educación Superior supón aínda máis doses de ilusión. Á fronte deste proxecto, en calidade de comisionado, o profesor Emilio Fernández, un dos investigadores con traxectoria máis recoñecida e consolidada da nosa institución, conta coa adhesión e apoio total duns e doutros. Hai, desde logo, elementos para sermos optimistas. O éxito do comisionado vai ser, por ventura, o éxito noso.

Xa que logo, complicidades e consensos en temas fundamentais. Como foi o caso dos Estatutos da Universidade de Vigo, xa ratificados polo Consello da Xunta esta mesma semana e, polo tanto, a piques de ser norma vixente. Un texto básico que, mais as debilidades que poida ter, ostenta a virtude de nacer dun pacto e un acordo moi amplo no eido dos tres colectivos que conforman a nosa institución. Non podía ser doutro xeito: desde Nova Universidade entendeuse que unha colaboración leal na comisión que elaborou o texto e nos órganos polos que transitou ata o Claustro melloraría o resultado final. E tamén o entendeu así neste caso o equipo de Goberno.

E noutro ámbito de toma de decisións, levamos tempo demandando que haxa complicidades e acordos entre os tres reitores das Universidades galegas. Endexamais se pode dicir que o consenso estea rachado no noso sistema universitario. É por iso polo que quero expresar, no nome do meu grupo, o agradecemento pola nova rota de entendemento que esta semana encetaron Barro, Barxa e Gago. Aos tres. E ademáis, porque se pospoñan conflitos impropios de tempos de estreituras económicas.

Unha boa reflexión, en sintonía

DECRETO DO GALEGO, quo vadis?

É inxusto, desde logo, comentar unha norma que aínda non foi publicada no Diario Oficial e da que non sabemos máis que o trazo groso que saiu nos medios de comunicación. Pero ese trazo groso me produciu, como a tanta xente galega, una preocupación xigante, que non podo deixar de expresar nunhas liñas.
Este “tripartismo” entre as linguas –galego, castelán, inglés- cheira a una apariencia de igualdade formal, que agacha unha renuncia a que a xeración máis nova teña competencias na lingua minoritaria, isto é, no galego. A ninguén lle parece mal que haxa una cuota en lingua estranxeira, e mesmo que a cuota chegue á terceira parte. Os sistemas lingüísticos máis eficientes son os que renuncian ao principio de educar na lingua nai e os que inxiren outras linguas desde o comezo. Pero tamén os que respectan e fomentan os sinais de identidade e as linguas minoritarias. Aplicar un sistema de igualdade formal é renunciar desde o principio ao obxectivo da igualdade material.
Non quero falar da miña experiencia persoal como pai de familia. Pero penso que, a pouco que recoñezamos as cousas como son, coincidiremos en que a socialización dos nosos cativos se produce case exclusivamente en castelán, como lingua do ocio, do xogo e de acceso á cultura. Certo é que a situación en Vigo é máis complexa aínda, pero o mesmo sucede nas vilas. A xeración que está hoxe na escola vai ser, no mellor dos casos, diglóxica. De feito, xa o vai ser coa normativa actual. Pero máis aínda se o proxectado chega ao DOG, que vai chegar. O Decreto non vai ser, neste senso, a causa dunha situación moi previsíbel, pero si cómplice e coadxuvante da mesma. E a xente nova que conserve o galego como primeira lingua seguirá a percibir o castelán como a lingua da promoción social, o mesmo que lle sucedeu sempre aos nosos devanceiros.
A educación infantil vai ser desagaleguizada de feito. A primaria e a secundaria estarán ao albur dunha curiosa sorte de “asemblearismo” de pais e nais, aos que se lles encomenda a decisión “técnica” de se as matemáticas ou o coñecemento do medio se imparten en castelán ou en galego. Todo iso, despois dunha enquisa que foi un engano á xente de boa fe. En fin, logo se falará de compoñendas e de “garantía” de aptitudes en galego.
Non me gustan os titulares. A acción positiva do galego ten que estar explícita no texto con medidas concretas, coercibeis e evaluabeis. Seica están agachadas debaixo dos grandes titulares. Oxalá! Pero moito o dubido. A aparienza é moi outra.

OS ORZAMENTOS PARA 2010. preguntas "naive"

O malo dos orzamentos é que radiografían en positivo e en negativo as liñas e estratexias dunha institución. As louvanzas ou as críticas que expresemos os que non somos técnicos na materia encamíñanse ao significado de que haxa ou non determinadas partidas ou de que dotación consten.
Parte dos orzamentos son maquillaxe. Básicamente os que se refiren a política social. Por que no 2010 hai dotación para plan de igualdade ou garderías? Non eran prioridades para o 2009 ou para os anos anteriores? Parabéns de que aparezan. Mágoa que non apareceran antes. Benvidos ás políticas de benestar!
Que pasa con investimentos en consolidación ou captación de profesorado? A mensaxe que se lles lanza aos Pargas Pondais é obvia. Vai haber plan transitorio de estabilización? Non. Vai haber consolidación dabondo? Non. Vai haber esperanza para eles? Con Alternativa Universitaria gobernando, sen dúbida non.
Que pasa con áreas de coñecemento, grupos e centros desenvolvidos? Algún plan de acción positiva? Non. Algunha liña que permita albiscar equilibrios? Non. Que pechen os seus proxectos!, esa é a mensaxe. E logo alguén lles vai demandar que sexan competitivos? Que percuren autofinanzamento?
As pasarelas e demáis investimentos suntuarios do campus de Lagoas-Marcosende, son tan estratéxicos nun ano de crise? Hai compromisos de pagamento ineludibles? Cantas toneladas de cemento nos van sulagar?
E, polo de agora, por que crece o remanente? É que a Universidade non ten capacidade de execución do seu orzamento? É desexábel que creza ano tras ano?

LA CHASCONA

Hoxe visitei La Chascona, o fogar de Pablo Neruda en Santiago de Chile. No barrio de Bellavista e ao pé do outeiro de San Cristóbal emerxe, incribel, a casa do Poeta. Xa á entrada, os "Versos del Capitán", pero tamén pasaxes de "Confieso que he Vivido", sulagan ao visitante nas súas metáforas cósmicas. Trinta e seis anos logo da súa morte, a súa escrita aínda produce os calofríos propios dos sentimentos máis actuais e expresados pola súa caneta maxistral.
Quizáis non son anos para amosar a admiración por quen lle deu á literatura española contemporánea as súas liñas máis fermosas. Pero os que sentimos coa súa lectura a máis fonda emoción non podemos senón gardar un silencio reverente diante das súas cousas e da súa lembranza. A lembranza de quen nos fixo pasar devagar os ollos por cada un dos seus versos e memorizalos aínda sen pretendelo.

viuvez, rito xitano e discriminación racial

A semana pasada o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos ditou unha sentenza de moitísimo relevo, revogando na práctica unha sentenza do Tribunal Constitucional español. O tema salientouse nos xornais: unha muller xitana que casara unicamente polo rito xitano e que non lle dera eficacia civil ao matrimonio por outro rito recoñecido no Dereito español. Hai anos morreu seu home, co que mantivera unha alongada convivenza marital e tivera fillos. Pero o INSS denegoulle a pensión de viuvez polo feito de non estaren casados. Recorrida a denegación en vía xudicial, mais que se lle recoñeceu a prestación no Xulgado do Social, logo do recurso da entidade xestora se lle denegou de novo. E, instado o amparo constitucional, o Tribunal Constitucional español rexeitouno en 2007. Con argumentos formalmente claros: xa que non houbo matrimonio con eficacia civil, non cómpre recoñecer dereitos prestacionais. A parella podía casar dándolle efectos civís á unión, pero non o fixo.
A muller, teimosa, recorriu ao Tribunal de Estrasburgo. E obtén unha sentenza favorábel. Tiña dereito á pensión e o non recoñecemento da mesma constitúe unha violación do Convenio Europeo de Dereitos Humanos de 1950. Constitúe unha discriminación racial.
A sentenza do Tribunal Europeo é xusta e xurídicamente ben argumentada: é certo que as persoas xitanas podían casar por outro rito para que o seu casamento tivese eficacia civil. E é certo que as parellas novas hoxendía casan por outro rito ademáis do tradicional xitano. Pero iso non foi así sempre. Cómpre lembrar que ata 1981 non existiu matrimonio civil en España e ata máis tarde as persoas desta etnia non adoitaron complementar o seu matrimonio polas reglas do Código Civil. O que implica que hai moitas parellas xitanas casadas unicamente por un rito que carece de efectos civís. Xa que logo, a xurisprudenza ditada polo Tribunal Constitucional español na práctica implicaba que moitos viuvos -e máis viuvas- quedaban sen as cadansúas pensións polo feito de viviren nunha cultura diferenciada. O que implica, desde logo, unha discriminación indirecta por mor de raza: causábase un perxuízo evidente ás persoas xitanas.
Benvido sexa, pois, este pronunciamento do Tribunal de Estrasburgo. As persoas xitanas están de noraboa e tamén, desde logo, as persoas que soñan cunha sociedade máis xusta e igualitaria.

Lei de estranxeiría

Hoxe entra en Vigor a LO 2/2009, de reforma da LO 4/2000, de extranxeiría. Unha reforma que, desde logo, restrinxe os dereitos das persoas estranxeiras -isto é, das que non pertenzan á Unión Europea ou ao Espazo Económico Europeo-.
Non me chamou a atención unha reforma destas características nos tempos que corren. Mágoa que moita xente queira considerar a estas persoas culpabeis do desemprego que moitos sofren. Mágoa que non lles recoñezamos canto teñen contrubuído ao noso desenvolvemento. Pero, como di meu amigo Antonio Baylos, cando percurábamos man de obra chegaron persoas. E iso non o queremos entender.
O que me ten alporizado é a adhesión das organizacións sindicais, sen fisuras, a esta reforma, mesmo con propostas máis radicais das que ás veces propuxo o Goberno. É un mal síntoma de que se está producindo un andazo xenófobo que cómpre atallar canto antes.
Da reforma se salientou a posibilidade de que as persoas sexan retidas ata sesenta días antes da súa expulsión do territorio do Reino de España. Está claro que a elas non lle recoñecemos algo que se pareza minimamente ao dereito de habeas corpus, pero así somos de solidarios!.
Quixera engadir dúas cuestións importantes. A primeira delas é que o dereito de reagrupamento de ascedentes se restrinxa ás persoas que teñan máis de 65 anos. Evidentemente, do que se trata é de evitar que haxa concorrencia de activos estranxeiros polo dereito de reagrupamento. Outra vez a mesma teima! Elas -as persoas estranxeiras como responsabeis do noso desemprego-. No cabe dúbida de que esta regla vai confinar a moreas de persoas no ámbito do traballo sulagado e sen dereitos, nos guettos sociais. Pero, desde outra perspectiva, teño a impresión de que esta regla implica unha evidente discriminación por mor de idade que compriría xustificar, non con datos conxunturais da crise pola que pasamos, senón con datos estruturais. Unha xustificación que non se me antolla doada.
E outra regla: a denegación definitiva dos dereitos de Seguridade Social, agás os derivados de accidente de traballo e de enfermidade profesional. É certo que o Tribunal Supremo xa contribuiu a este despoxo, pero o lexislador quixo deixar as cousas moi craras. Non fora ser que unha sentenza lles recoñecera logo, vg., o dereito á prestación por desemprego.
Hoxe os dereitos fundamentais non están de noraboa en España. Pero menos de noraboa están estes continxentes de persoas que emigran por unha vida mellor, como nós fixemos hai ben poucos anos!

Unha historia, desde Chile

Hoxe pasei un día de turismo extraordinario. Cheguei a Chile o xoves e hoxe tocou día libre. Leváronme a Valparaíso, que me pareceu unha cidade extraordinaria, con certas semellanzas coa Lisboa vella. Tamén a Viña del Mar e, à tardiña, achegámonos a Isla Negra. Pero, alén da xeografía e a historia dun país especial -onte achegueime á Casa de la Moneda- quixera comentar, unha vez máis, a historia da epopeia da emigración. Meu anfitrión chileno -un profesor ao que tiven a sorte de dirixirlle a tese- é fillo de galegos que chegaron aquí nos anos cincuenta. Hai unha pequena colonia en Santiago, case todos eles profesionais de panaderías. Onte tiven unha cea coa familia deste amigo meu, coa lembranza lonxe dun país que quedou atrás, un país de miseria, pero que aínda recoñecen como seu. Que magoa que tantos marcharan e canto se perdeu coa súa marcha. Xente que hoxe pertence a unha sociedade e a un país modernos, que xa fixo contas co seu pasado -non coma nós- e que mañá comeza a rolda eleitoral para sustituír a unha presidenta extraordinaria. En todo caso, queda a honra do moito que eles están a contribuír e que o noso pobo enxendrou unha xeración de profesionais, espallados por latinoamérica que non respostan xa aos mitos que, desde Galiza, ás veces con envexa, moitas veces construímos.

Constitución, Solé Tura e dereitos fundamentais

Antonte finou Jordi Solé Tura. Non tiven ocasión de coñecelo persoalmente, pero son dos que estudei o constitucionalismo histórico español no libro seu e de Eliseo Aja. Nas clases de Dereito sempre dixen que os redactores da Constitución foron sete, todos homes e moi de dereitas agás un, Solé Tura. O mesmo que non era un fervoroso nacionalista español e que posibilitou que, alomenos, se fixera referenza ás nacionalidades históricas.
Alén das disputas idenditarias, a el, coma a min, sempre lle interesou máis o modelo de sociedade e menos o modelo de nación. Sempre máis a declaración de dereitos fundamentais que o sistema de descentralización con cesión de competenzas de baixa intensidade ás Comunidades Autónomas. Por máis que o recoñecemento de dereitos nacionais quedara coxo, quedou salvagardada unha declaración de dereitos baseada e ao nivel das esixencias dos documentos internacionais máis sobranceiros.
Hoxe xa se esgota o día 6 de decembro e outravolta hai que pensar no dereito á liberdade de expresión, á integridade moral, á liberdade ideolóxica, á intimidade, ao habeas corpus, á liberdade sindical e a folga...Isto é o máis esencial do noso sistema xurídico. O que nos une como cidadáns e cidadás. O que fixo que moitos renunciaran a principios elementais como a república ou mesmo pactaran co entullo do posfranquismo.
A mellor homenaxe que se lle pode facer desde a nosa Universidade a un universitario. Que defendamos con radicalidade os dereitos fundamentais.

ACTO OFICIAL DE PROCLAMACIÓN DE CANDIDATURA (DISCURSO)

Compañeiros/as da Universidade, representantes dos medios de comunicación, amigos, especialmente os que viñéchedes de Ourense e Pontevedra:

Convoqueivos hoxe aquí porque vos quero manifestar a decisión de Nova Universidade, reunida onte mesmo en Asamblea, de ser eu o candidato a REITOR, da Universidade de Vigo nas vindeiras eleccións. Estamos nunha Sala que me trae gratas lembranzas, na que hai nove anos obtiven a miña cátedra.

Motivos para presentar unha candidatura:

Percibo arelas de cambio. Arelas de cambio que fun percibindo durante os últimos meses, desde que inicie a miña andaina como líder de Nova Universidade. Quero agradecer os apoios que estou a recibir, tanto desde a formación que represento, Nova Universidade (e aclárovos que nós non tivemos ningún problema nin liortas internas para tomar ésta ou moitas outras das decisións no noso grupo), como o apoio que estou a recibir por parte de distintos membros, equipos e centros da comunidade universitária que me transmiten a necesidade dun cambio na Universidade de Vigo, despóis de 12 anos gobernando os mesmos que ainda se chaman “Alternativa”. Do mesmo xeito que recibo moitos ánimos por parte de representantes políticos, sociais, empresarias e sindicais de distintos tipo que, por certo, todos coinciden en sinalarme que durante os últimos anos a Universidade de Vigo viviu a costas da sociedade, da sociedade viguesa, ourensana e pontevedresa, practicando unha pésima política de relacións institucionais que, entre outras cousas, fixo que a Universidade de Vigo sexa a terceira de España que menos alumnos de fora atrae, perdendo moito do peso específico que em tempos acadara en tempos, dentro do conxunto do Estado.
Grazas a todos porque sodes vos, as persoas, o principal motivo que me leva a iniciar este ilusionante camiño. O camiño dunha Nova Universidade para unha Universidade Nova, pero que comenza a arrastrar vicios máis propios do pasado que do presente.
Un presente dominado por políticas sectarias que alentaron a división o malestar –que era de dominio público e xa trascendeu á sociedade- e o enfrontamento entre a comunidade universitaria, no cando da unión, provocando un gran deterioro nas relacións non só académicas, senon tamén humanas, no seo da Universidade de Vigo.

Porque durante os últimos anos conculcáronse moitos dereitos dos nosos traballadores, que amosan, como decía, un fondo malestar.

Malestar entre os alumnos decepcionados e aos que nadie lles explicou en que consiste esto de Boloña. Hoxe, que entrou en vigor o Tratado de Lisboa, cómpre insistir no poco traballo que se fixo, pedagóxico e de discusión.

Uns alumnos aos que cando lles preguntan a súa opinión sobre o equipo reitoral saínte, a única responsable a que valoran positivamente é (e permitídeme o sonriso), é a vicerreitora de Estudantes, o cal vos podo asegurar que me alegra enormemente.

Malestar entre o Persoal de Administración e Servizos, que observa nos conflitos máis recentes referidos á Oferta de Emprego Público ou á multiplicación excesiva do equipo xerencial con xente de fora, con salarios que provocaron unha fonda alarma social.

Un equipo reitoral debe poñerse ao servizo da comunidade, e non a comunidade ao servizo dos intereses de ningún equipo reitoral. Na Universidade de Vigo non pode haber máis xenerais que tropa, con responsables de máis oficiñas que letras ten o abecedario. Cargos e máis cargos, cando a promesa era diminuír o número de xefaturas de área.





Malestar entre o Persoal Docente, aos que se lles conxugan sempre tres substantivos; desprofesionalización, burocratización, improvisación.

Malestar entre os nosos investigadores, pargas Pondais basicamente, aos que tamén lles prometeron cousas ben distintas das que agora se atopan, ao verse na rúa e sin traballo.

Malestar de alumnado, de PAS e de profesorado, como indica o recente informe da Conferencia de Reitores das Universidades Españolas, no que se sinala que a Universidade de Vigo posúe o nivel máis baixo de funcionarización e de persoal estable das tres Universidades Galegas. Unha Universidade que aforra en persoal pero, polo que se ve, non escatima en gastos, cando se trata dalguns cargos e persoal de confianza do equipo reitoral saínte.

Gastos para os que xa non vai haber máis cartos, como acontece con moitas das obras proxectadas ou ainda pendientes de execución. Obras coma a do CUVI (que algúns comparan xá co monte Gaiás, a cidade da Cultura de Santiago e mesmo cabería comparar coas obras daquel alcalde dun Concello perto de Santiago, que presumía de ser o rei do hormigón, porque a súa vila xa non se andaba en socos nin sapatos, senón en sapatillas), obras como as que levan moitos anos anunciándose no campus de Pontevedra e que aínda non pasaron do papel, ou obras como as do campus de Ourense que, si saen adiante, será grazas ao decidido apoio de varias institucións públicas.

Pero deixemos o pasado, queridos amigos, e falemos de futuro, da necesidade de REMATAR A UNIVERSIDADE DAS OBRAS, (porque algúns parece que ainda non se decataron de que estamos en crisis), E COMENZAR A CONSTRUIRMOS A UNIVERSIDADE DAS PERSOAS, das persoas que serán, que seredes, as principais protagonistas e o principal activo deste proxecto, do CAPITAL HUMANO, verdadeiro motor e alicerce do desenvolvemento presente e futuro da nosa Universidade. PERSOAS CON DEREITOS QUE DEFENDEREI CON TODAS A MIÑA ENERXÍA. PALABRA DE JAIME CABEZA, PALABRA DO PROFESOR DE DEREITO DO TRABALLO QUE ESTADES A ESCOITAR.

A Universidade de Vigo non pode sacrificar máis tempo e enerxías en enfrontamentos no seo da comunidade universitaria. Temos o mellor capital humano e non podemos desperdicialo en liortas estériles, en alimentar máis conflictos internos entre campus, entre centros e entre titulacións.
Quero que saibades, xa dende hoxe, que niste barco caben todos, que eiquí non están os de Vigo fronte os de Ourense ou Pontevedra, que eiquí non están os catedráticos máis antigos e con máis sexenios fronte os novos investigadores ou docentes de menos rango, que non están os de ciencias fronte os de letras nin os dun partido político fronte os de outro. Aquí estamos todos e todas e traballaremos con todos e todas, porque o noso proxecto é de todos, con todos e para todos.
Mirade: se algo aprendín cando a mín me tocou mediar en conflictos coma o do metal en Vigo, foi que o DIÁLOGO e a NEGOCIACIÓN, sen exclusións nin imposicións, son a base para a procura de calquera posibilidade de entendemento. E a Universidade de Vigo no pode ser una excepción na procura da paz social. Na Universidade de Vigo debemos predicar co exemplo. Co exemplo que constitúa a base da nosa esencia, a base da humildade científica e o relativismo, fronte as verdades absolutas e o pensamento único.

Mirade: detrás de todos os avances, detrás de cada éxito dunha investigación, o que hay son persoas antes que máquinas. Porque o progreso, antes que tecnolóxico, é humano. E a calidade na vosa producción científica tamén é a calidade nas condicións de traballo e de vida dos nosos docentes e investigadores, o voso benestar. Porque un home ou muller máis feliz na Universidade de Vigo, tamén seá un home e muller máis productivo. E iso pasa, por exemplo, por non ter que esperar doce anos a que os vosos cativos se gradúen para poder dispoñer dun servizo de gardería.

E falando de persoas, quero que saibades que xa temos un grupo de xente que me acompañará no meu camiño durante o proceso electoral, do comité de campaña co que xa levo varios meses traballando a reo e mantendo unha serie de reunións periódicas, tanto presenciais, como por videoconferencia, dende os tres campus. Un equipo que combina experiencia con renovación, con xente nova que aporta moita frescura, moito traballo e moita ilusión.

E remato xa:
con todos eles, con todos vos, seguimos a traballar pola esperanza do cambio.

O cambio na Universidade de Vigo no ano 2010, no ano que, exactamente, comenzará dentro dun mes.



Amigos: convídovos dende hoxe a iniciar o camiño hacia unha universidade máis boa e xenerosa con todos e todas; polo noso propio ben, e polo ben da nosa terra.

Grazas a todos pola vosa presencia e quedo a disposición dos representantes medios de comunicación para calquer cuestión que queiran plantexar.

A imaxe dunha Universidade de contrastes -outra de PDI-

A Universidade de Vigo ten aspecto das cidades dos países en vías de desenvolvemento. Hai unha minoría pequena que detenta -dígoo ben, detenta- a meirande parte dos recursos e unha maioría que apenas ten posibilidades de cambiar o seu status e progresivamente perde peso relativo e está máis enfraquecida.
Penso en moitas Facultades e Escolas novas para as que non hai relevo xeracional. Eu mesmo pertenzo a un centro no que apenas hai unha ou dúas persoas por debaixo dos 30 anos desenvolvendo as súas teses. Porque a mensaxe que lle temos que dar é que non hai oco para eles. Non hai oco porque non temos capacidade de crecer, non somos competitivas/os. Non hai oco non porque non haxa necesidades docentes, senón porque estas se cubren con técnicas perversas que producen que a xente estea ateigada de docencia. Como a miña Facultade hai moitas outras, auténticos eirais vítimas dun programa Excel feito para que moitas áreas de coñecemento non poidan desenvolver a súa actividade investigadora acaídamente.
Poño o exemplo do grupo de investigador que liderou e vai liderar nuns meses de novo Alberto Gago. Un grupo que aproveitou nos anos 90 outras políticas máis reflexivas que lles permitiron medrar e chegaren a ser o bo grupo que son hoxe. A moitos se nos negou esta posibilidade e se nos segue a negar. É a falsa competitividade que parte de desigualdades de orixe.
Outra vez meu caso: pertenzo a unha área de coñecemento -por certo, concordo coa difuminación das áreas de coñecemento- na que hai unha alta percentaxe de profesorado asociado, pero non temos marxe de crecemento por cadro de persoal: é iso lóxico? Aínda máis, unha área na que no último ano se pechou un máster profesionalizante e un curso de doutoramento porque, sinceiramente, fixemos o que nos suxerían as políticas de profesorado e posgrao. Ë dicer, pechar as actividades que non eran as nosas obrigas docentes e interferían na nosa actividade investigadora. Claro: non era o noso traballo, o noso traballo é dar clase nos vellos primeiro e segundo ciclo e non no posgrao.
Non son exemplo de nada nen espello da Universidade. Pero sinto mágoa de ver como o Goberno contempla ensimismado estas inxustizas. Ensimismado ou aplaudindo como os máis pequenos van ficando atrás para sempre?

E ti ¿que opinas?: fai CLICK aquí e dime

Opina o que queiras do que queiras pero sempre... con cabeza!